Yazar Kasa Fişi Verdikten Sonra Fatura İstenirse Ne Yapılır? ÖKC Fişi, Bilgi Fişi ve e-Arşiv

Mağaza, kafe veya serviste satış yazar kasadan (yeni nesil ödeme kaydedici cihaz, ÖKC) fişle belgelenir. Müşteri bir işletmeyse ya da fatura isterse fatura düzenlemek gerekir. Doğru yapılmazsa aynı satış hem fişte hem faturada görünür ve hasılat iki kez kaydedilir. Bu rehber fiş ile faturanın birlikte nasıl yönetileceğini anlatır.

Kısa cevap

ÖKC fişi bir perakende satış vesikasıdır, fatura değildir. Alıcı işletmeyse fatura verilmesi gerekir.
Fatura kesilecek satışta kasadan mali fiş değil, "Bilgi Fişi" alınır. Bilgi fişinin mali değeri yoktur; hasılat faturayla kaydedilir.
Fatura sonradan kesilecekse bilgi fişi FSD (Faturası Sonradan Düzenlenecek) olarak alınır; faturaya bilgi fişinin tarihi, numarası, Z No'su ve ÖKC sicil numarası yazılır.
e-Arşiv Portal'da bu bilgiler faturanın Not alanına yazılır.

Fatura kesilecek satışta kasadan mali fiş değil bilgi fişi alınır; hasılat iki kez kaydedilmez.

Ne zaman fatura gerekir?

Alıcı vergi mükellefiyse (şirket, şahıs işletmesi, serbest meslek): her zaman.
Alıcı bireysel müşteri ama fatura istiyorsa.
Satış tutarı fatura düzenleme sınırını aşıyorsa (sınır her yıl güncellenir).

Doğru akış: satış anında fatura

Müşteri fatura istediğinde kasada satışı bilgi fişi olarak işleyin (cihazınızın menüsündeki bilgi fişi/fatura seçeneği). Kartla ödemede POS bilgisi bilgi fişinde görünür.
e-Arşiv Portal'da Belge İşlemleri › e-Arşiv Fatura (İnteraktif) Oluştur ekranından faturayı kesin.
Not alanına bilgi fişinin tarihini, numarasını, Z No'sunu ve ÖKC sicil numarasını yazın.
Oluştur › GİB İmza; faturayı müşteriye e-posta veya çıktı olarak verin (müşteriye gönderme).

Fatura sonradan kesilecekse (FSD)

Müşteri vergi bilgilerini sonra iletecekse satış anında FSD işaretli bilgi fişi alın. Bilgiler gelince faturayı yasal süre içinde kesin ve Not alanında bilgi fişine atıf yapın. FSD fişlerini fatura kesilene kadar ayrı bir dosyada tutun; ay sonunda faturası kesilmemiş FSD fişi kalmamalıdır.

Yanlışlıkla önce mali fiş kesildiyse

Bu durum için genel ve güncel bir GİB düzenlemesi yok. Benzer konulardaki GİB görüşlerine dayanan pratik yol şudur:

Mali fişi kasada iptal edin ya da fişin üzerine "İPTAL — faturaya dönüştürülmüştür" şerhi düşün.
Aynı tutarla faturayı kesin; Not alanına fişin tarih, numara ve Z No bilgisini yazın.
Fişin aslını faturanın sizde kalan çıktısına iliştirip saklayın.
Muhasebecinize bildirin: o günün Z raporundaki hasılattan bu tutar düşülmeli ki satış iki kez kaydedilmesin.

En sık hata: aynı satış için hem mali fiş hem fatura kesip ikisini de deftere işlemek. Hasılat mükerrer olur ve fazladan KDV ödenir.

Sık sorulan sorular

Müşteri fişi alıp gitti, ertesi gün fatura istiyor.

Satış mali fişle belgelendiyse yukarıdaki 'önce mali fiş kesildiyse' adımlarını uygulayın; fişi geri alabiliyorsanız faturaya iliştirin.

Bilgi fişini müşteriye vermek zorunda mıyım?

Fatura satış anında verilir ve ödeme kartla yapılmazsa, bilgi fişinin kâğıt çıktısını vermek zorunlu değildir; fiş cihazın elektronik kaydında kalır.

Bilgi fişi sevk irsaliyesi yerine geçer mi?

509 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği'ne göre ÖKC'den yapılıp e-Arşiv Fatura ile belgelenen perakende satışlarda, satış anında düzenlenip imzalanan bilgi fişi sevk irsaliyesi yerine geçer.

Kasa doğrudan e-Arşiv fatura kesebilir mi?

Yeni nesil ÖKC'lerden e-Belge düzenlenmesine imkân veren düzenleme yapıldı; uygulama ve cihaz desteği için cihaz firmanıza ve GİB duyurularına bakın.

ÖKC, bilgi fişi ve fatura düzenleme sınırları mevzuatla belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Bu rehber bilinçli olarak güncelliğini yitirebilecek oran, tutar ve süre vermez; işlem öncesi güncel GİB duyurusunu kontrol edin veya mali müşavirinize danışın.